Przemysłowy Pruszków

Informacje o trasie:

28 sierpnia 2015
Uczennice Gimnazjum nr 4
120 minut
3,5 km

Ścieżka przygotowana przez uczennice Gimnazjum nr 4 im. Jana Pawła II w Pruszkowie w ramach projektu „Ścieżki historii – konkurs gimnazjalny“ zrealizowanego przez Muzeum Dulag 121 w 2014 roku. Projekt dofinansowany ze środków: Muzeum Historii Polski w ramach programu „Patriotyzm Jutra 2014“, Powiatu Pruszkowskiego, Fundacji Kronenberga przy City Handlowy. Więcej informacji: www.dulag121.pl.

Autorki trasy: Greta Blukacz, Karolina Tomaszewska, Weronika Wyszpolska, Zuzanna Praszczałek, Marta Gruza, Monika Walewska, Wiola Prusinowska, Justyna Pieniążek, Martyna Pieniążek, Aleksandra Zawadzka, Karolina Piotrowska, Katarzyna Kacprzak, Katarzyna Puzynowska.

Opiekun grupy: Maria Stawska

Animator: Marcin Mitzner

Punkt A: Peron stacji PKP Pruszków

Przenieśmy się do miejsca, gdzie wszystko się zaczęło... Jest XIX w. Znajdujemy się na stacji Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej, dzisiejszej stacji PKP. Historia warszawskiego węzła kolejowego zaczyna się w 1835 r., kiedy to Henryk Łubieński i Piotr Steinkeller wystąpili z inicjatywą budowy linii kolejowej łączącej Warszawę z Zagłębiem Dąbrowskim. Od tego momentu rozwijał się przemysł w Pruszkowie.

Punkt B: Wieża ciśnień

Zbudowali ją w 1940 r. „ochotnicy“ z organizacji Todt. Organizacja ta utworzona została w 1938 r. w nazistowskich Niemczech przez Fritza Todta. Do jej zadań należała budowa infrastruktury wykorzystywanej do celów wojskowych. Dziś wieża ciśnień gości Stowarzyszenie Motocyklistów.

Punkt C: Fabryka Mechaników

Miasto zawdzięcza duży rozgłos Fabryce Mechaników. Została założona po I wojnie światowej przez Stowarzyszenie Mechaników Polskich z Ameryki. Produkowano w niej obrabiarki, a później armaty przeciwpancerne i przeciwlotnicze.

Następnie zmierzajcie w stronę dworca i skręćcie w prawo w ulicę, która wzięła nazwę od wyrobu produkowanego w najsłynniejszej chyba pruszkowskiej fabryce.

Punkt D: Fabryka ołówków

Znajdujecie się teraz na terenie dawnej Fabryki Ołówków Stanisława Majewskiego i Spółki. W tym miejscu stały budynki upadłej fabryki igieł i odlewni żelaza. Na przełomie XIX i XX w. bankructwa były na porządku dziennym, jednak Majewski zamierzał odnieść sukces. Była to największa tego typu fabryka w carskiej Rosji i już w pierwszych latach działania produkowała około 4 milionów ołówków rocznie. Wyjątkowy stosunek Majewskiego do pracowników sprawił, że rozwinęła się na wielką skalę. Przy fabryce działała szkoła dla dzieci pracowników, stacja opieki nad dzieckiem i matką, biblioteka, orkiestra dęta i chór zakładowy.

Jak myślicie,co jeszcze oprócz ołówków produkowała ta fabryka?

Teraz udajcie się dalej ulicą Ołówkową, aż Waszym oczom ukaże się następna pruszkowska fabryka.

Punkt E: Zakłady zielarskie Herbapol

Ta fabryka jako jedyna, z wymienionych w tej ścieżce zakładów przemysłowych, wciąż działa. Jej historia rozpoczęła się w Warszawie 1949 r. Początkowo nazywała się „Centrala Zielarska“, następnie została przemianowana na „Warszawskie Zakłady Surowców Zielarskich“. W różnych miastach Polski powstawały kolejne zakłady działające pod wspólną marką. Obecnie jest ich już tylko pięć. Herbapol jest wciąż przedsiębiorstwem państwowym.

Dojdźcie Ołówkową do ulicy Powstańców, kierujcie się w stronę Alei Wojska Polskiego. Następnie skręćcie w lewo i idźcie cały czas prosto, aż do świateł. Potem kierujcie się w prawo, ulicą Ceramiczną, później skręćcie w ulicę, której nazwa umieszczona jest w wykreślance. Obiekt znajduje się na rogu z ulicą Armii Krajowej.

Punkt F: Porcelit

Znajdujecie się w miejscu, gdzie kiedyś stał zakład „Porcelit“, który powstał w 1883 r. Mur, który widzicie, jest jedyną pozostałością po tej fabryce. Pierwszym właścicielem zakładu był Jakub Teichfeld. Produkowano tam naczynia fajansowe i wyroby majolikowe.

Żeby odnaleźć kolejny punkt, musicie znać autora „Lalki“ oraz znaleźć mozaikę na ścianie budynku w okolicach kościoła św. Kazimierza wykonaną przez pracowników „Porcelitu“. Policzcie promienie i do otrzymanje liczby dodajcie 19, a poznacie dokładny adres kolejnego punktu.

Punkt G: Ultramaryny

Znajdujecie się teraz w miejscu dawnej fabryki, w której produkowano ultramarynę. Jej właścicielami byli Emil Sommer i Dawid Nower. Co ciekawe, według informacji Urzędu Patentowego pruszkowska fabryka ultramaryny była pierwszą w Polsce, która zarejestrowała swój znak towarowy.

Obecny budynek przedszkola „Pod Kasztanem” powstał w 1951r., jako klub młodzieżowy „Maskotka”. Przez lata swojego istnienia służył on mieszkańcom miasta jako miejsce rozrywki. Na terenie placu zabaw należącego do przedszkola znajduje się wzniesienie, pod którym są pozostałości po dawnej fabryce.

Aby poznać nazwę ulicy oststniego punktu wycieczki, należy wpisać odpowiednie litery i liczby w podane niżej miejsca.

Punkt H: Pałacyk Teichfelda

Pałac wzniesiony został w 2 poł. XIX w. dla Jakuba Teichfelda, właściciela założonej w 1882 r. w Pruszkowie fabryki wyrobów fajansowych. Po śmierci Jakuba Teichfelda w 1905 r., właścicielami pałacu byli jego syn Józef, a następnie wnuk Mieczysław Teichfeld. Swój ostateczny kształt pałac uzyskał w 1907 r. W 1922 r. właścicielem fabryki i pałacu został Stanisław Ehrenreich, zakłady nie odzyskały jednak już dawnej świetności sprzed I wojny światowej. Po II wojnie światowej, od 1949 r. w pałacu znalazło swe miejsce Centralne Laboratorium Przemysłu Ceramicznego, a następnie od 1951 r. Zakład Badań i Doświadczeń przemysłu Ceramicznego i w 1974 r. Instytut Szkła i Ceramiki. W okresie powojennym elewacja pn. pałacu (przyuliczna) została oszpecona parterową dobudówką. W chwili obecnej budynek w rękach prywatnych.

Wasz spacer dobiega końca, jednak zachęcamy, żebyście dalej pogłębiali wiedzę na temat pruszkowskich fabryk. Po wielu z nich nie ma już śladu, ale pamiętajcie, że Pruszków był osadą przemysłową i powinniśmy być z tego dumni!

Ze względu na bardzo małą rozdzielczość ekranu urządzenia na którym przeglądasz stronę, komentarze zostały ukryte.

Dodaj komentarz

Wymagane pola to: Podpis oraz adres e-mail. Twój adres e-mail nie będzie wyświetlany.